Langvinn efnahagskreppa óumflżjanleg

Margt bendir nś til žess aš alžjóšafjįrmįlakerfiš žurfi endurskošunar viš žó bęši stjórnmįlamenn og fjįrmįlasérfręšingar hafi žrįast viš aš horfast ķ augu viš žį stašreynd. Žaš er margt ķ žessu.

Ķ fyrsta lagi er fréttamennska af įhrifum skuldasöfnunar og lausafjįrkreppu ķ Evrópu og Bandarķkjunum mörkuš af oršręšu fjįrmįlaspekinganna śr fjįrmįlastofnunum sem óneitanlega eiga verulegra hagsmuna aš gęta. Žeir sem sįu mynd Michael Moore, Capitalism - A love story geta kinkaš kolli yfir žvķ nś aš sjį hvernig aš forsvarsmenn bankastofnanna eru skipulega sendir śt ķ mišla meš skilaboš um nęr heimsendi ķ fjįrmįlakerfinu til aš beita stjórnmįlaleg öfl žrżstingi svo žau gangi ķ įbyrgšir fyrir heimskulega hegšun fjįrmagnseigenda ķ bönkunum.  Sem ķ raun žżšir aš rķkiš setur śt öryggisnet fyrir  fall fjįrmįlstofnana en skattborgararnir taka yfir lengri tķma skellinn. 

Žannig er žjarmaš aš almennum launžega į mešan aš forsvarsmenn fjįrmįlastofnana geta haldiš įfram aš lifa ķ afneitun og endurtaka sömu mistök į mistök ofan. Semsagt ekki skynsamleg višbrögš viš kreppu. Įstandiš hérķ Danmörku er eins og heima - greiningar frį bönkum eru birtar gagnrżnislaust eins og um hlutlaust žekkingargrundvallaš mat vęri aš ręša. Žaš er mikil afturför hér žvķ įšur fyrr voru Danir mun krķtķskari og analytiskari į samfélagsmįlefni sem žessi. Ķslendingar hafa hinsvegar ekki veriš žekktir fyrir aš vera miklir samfélagsrżnar hvaš žetta varšar fyrr en uppgjöriš ķ rannsóknarskżrslunni birtist.

Margir Danir eru enn minnugir kartöflukśrsins svokallaša į tķunda įratug sķšustu aldar. Žaš gęti hjįlpaš žeim aš bregšast betur viš. Ķ vištali danska sjónvarpsins ķ gęr viš almenna borgara śti į götu kom fram aš mörg hjón/margar fjölskyldur leggja nś fyrir ķ staš žess aš neyta og eyša svo žau hafi žanžol missi annar ašilinn vinnuna. Ég finn einnig hér į mķnum tķmabundna vinnustaš aš vinnuöryggi starfsmanna ķ stjórnsżslu hefur minnkaš verulega. Į mįnudag eru įętlašir fundir žar sem žarf aš taka blóšugar įkvaršanir um hversu marga žarf aš reka į nęsta įri og hversu marga įriš 2013. Yfirmenn eiga sķšan aš męta upp ķ rįšuneyti 10 september nęstkomandi til aš gefa skżrslu um žęr įkvaršanir. Engar undanžįgur frį sparnašarkröfum verša veittar. Žannig aš veruleiki hins vinnandi manns hér hefur snarlega breyst frį žvķ framtķšarspįr um vinnumarkaš ķ Danmörku voru geršar fyrir örfįum įrum.  Žį leit allt śt fyrir aš meš fęrri į vinnufęrum aldri mišaš viš eftirlaunažega yrši hér meiri eftirspurn eftir vinnuafli en framboš.

 Hinsvegar hefur mannaušurinn eitthvaš rżrnaš innan vébanda danska rķkisśtvarpsins žar eš fréttakona fréttatķmans žrįskallast viš, spyr ógįfulegra spurninga eins og tilhögun hagkerfisins hingaš til verši aš vera lögmįl til eilķfšar.

Hśn er t.d aš spyrja alla mögulega sérfręšinga um hvernig hęgt sé aš koma ķ veg fyrir aš hagkerfiš hęgi į sér, aš framleišslan minnki ekki aš vexti, aš einkaneyslan minnki ekki. Semsagt ógįfulegar spurningar leiša yfirleitt til heimskulegra svara.

Žetta minnir į manneskju sem er aš įtta sig į aš manķan er aš fara aš brį af henni og ķ staš žess aš leita skynsamlegra leiša til aš koma ķ veg fyrir aš detta ofan ķ mjög višvarandi žunglyndi, spyr hśn hver eigi kókaķn svo hśn geti višhaldiš įstandinu um sinn.  

Satt best aš segja finnst mér Helle Thorning Smith sem talin er verša nęsti forsętisrįšherra eftir kosningar, ekki hafa neitt verulega markvert aš segja. Hśn talar um aš žaš žurfi aš blįsa ķ glęšur opinberrar eftirspurnar og skapa žannig eftirspurn og hagvöxt ķ framleišslugreinum. Žaš er aušvitaš klassķskt svar viš kreppu skvt. Keynes en vart raunhęft nema ķ takmörkušu męli, mišaš viš yfirvofandi efnahagsįstand. Danskar bankastofnanir veittu heimskuleg lįn til hśskaupenda į bóluįrunum sem nś sśpa seyšiš af aš hśseignir žeirra eru minna virši en lįnin sem žeir eru aš borga af, ekki ósvipaš Ķslendingum. Žeir veittu svokölluš flex-lįn sem gerši fólki (og kannski sérstaklega žeim sem eru ekki alveg skynsamastir ķ einkafjįrmįlum) aš fresta afborgunum ķ einhver įr. Žetta žżšir aš skuldasöfnun almennings er veruleg.Enda eru tugir žśsundir hśseigna hér til sölu. Žaš žarf žvķ ekki aš undra aš fólk haldi aš sér höndum ķ neyslu nśtildags. Žaš er miklu skynsamlegra en hitt.

Ég gekk į markaš ķ gęr, Roskilde kręmmermarked, sem er haldin įrlega og žekur allt svęšiš sem Hróarskeldu tónlistarhįtķšin er haldin į einnig įrlega. Žarna koma saman žśsundir manna aš skoša dót sem er til sölu. Įšur fyrr gat mašur gert góš kaup į gömlum munum sem fengu hlutverk hjį nżjum eigendum, semsagt žarna var mikil flóamarkašsstemning. Upplifunin nś var nokkuš önnur en fyrir įratug žegar ég gekk um og gerši reifarakaup į gömlum  kaffibollum sem ég ylja mér enn viš heima.  Nś gat į aš lķta allt annars konar samsetningu sölutjalda. Ekki žaš aš žaš vęri nóg af dóti til sölu, flest var fjöldaframleitt dót, drasl sem leit śtfyrir aš glitra ķ pakningunum en fer örugglega fljótlega ķ sundur. Semsagt drasl eša djönk eins og einhver myndi segja. OG NÓG AF ŽVĶ. Margir gesta sem žarna gengu um, ungir sem aldnir sżnilega ofaldir

Žetta fékk mig til aš spyrja hvernig hagkerfi vill fólk bśa viš. Vill fólk geta eytt og neytt eins og enginn vęri morgundagurinn ef žaš bara fęr eitthvaš drasl sem žaš getur umlukiš sig meš  - eša er skynsamlegra aš hugsa sér aš mašur geti lifaš viš žrengri kost en lifaš vel og stušlaš aš innihaldsrķku lķfi? 

Hvaša sżn hafa įkvaršanatökuašilar ķ samfélaginu į hiš góša lķf? Hvernig vilja žeir stušla aš žvķ aš skapa borgurunum žannig ašstęšur, svo žeir geti lifaš hóflega en įgętlega.  

Mér finnst žaš persónulega įhugaveršara aš fį žau svör frį žeim, fremur en klisjukennt babl um hvernig eigi aš koma ķ veg fyrir aš efnahagskreppan rķši yfir heima hjį žeim.


mbl.is Fimm įr af sįrsauka
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband