FŠrsluflokkur: Heilbrig­ismßl

TERRA MADRE dagurinn Ý dag

Eftir langt hlÚ Štla Úg ekki a­ skrifa um Icesave samninginn. ╔g er a­ vona a­ forsendurnar sem samninganefndin gaf sÚr muni standast a­ mestu ■vÝ ■a­ ■ř­ir a­ b÷rnin okkar og barnab÷rn sleppa vi­ ■ß lei­u arfleif­ a­ sitja uppi me­ skuldir grˇ­ahyggjukynslˇ­anna.

╔g Štla a­ vekja athygli ß a­ TERRA MADRE dagurinn er Ý dagá - ═slandsdeild Slowfood samtakanna vekur athygli ß ■essu:

Terra Madre dagurinn 10. desember 2010
á
═ fyrra var fyrsti Terra Madre dagurinn haldinn um heim allan, Slow Food samt÷kin voru 20 ßra og ca. 1500 vi­bur­ir voru skipulag­ir Ý ÷llum 130 l÷ndum ■ar sem eru Slow Food convivia e­a deildir. Ůa­ stefnir Ý ■a­ sama Ý ßr, en ■essar samkomur munu einnig safna pening fyrir "1000 gardens in Africa" verkefni ■ar sem stefnt er a­ ■vÝ a­ mˇta matjurtagar­a me­ heimam÷nnum eftir Slow Food hugmyndafrŠ­i (good, clean and fair), til a­árŠkta sta­bundnar matjurtategundir, lÝfrŠnar, sem munu brau­fŠ­a ■orpin Ý m÷rgum l÷ndum. HÚr ver­ur Terra Madre dagurinn haldinn undir merki "Meet the producer" - sem sagt "hittu framlei­andann" og ver­a smßframlei­endur ß eftirfarandi st÷­um:
Fr˙ Lauga (v/LaugalŠk): bakari frß Sˇlheimum og fleiri bjˇ­a a­ smakka ß sinni framlei­slu, BŠndamarka­urinn sÝvinsŠli hefur ß bo­stˇlum matv÷rur frß Ýslenskum smßframlei­endum - og gerir undan■ßgu fyrir Ýtalskar v÷rur, pasta og vÝn, sem gle­ja sŠlkerann
B˙ri­ (Nˇat˙ni 17): Jˇhanna frß Hßafelli (Ýs ˙r geitamjˇlk og kj÷tv÷rur) og Urta Islandica (Ýslenskar jurtir) - sŠlkerab˙­in ■ar sem ßlu­ fagmannsins rŠ┤­ur rÝkjum og margt ˙r matarkistu ═slands stendur til bo­a
Ostab˙­in (Skˇlav÷r­ustig 8): lÝfrŠn vÝn og heimatilb˙nar kj÷tv÷rur - nřtni Ý hßmarki og gŠ­av÷rur ß mˇti frey­ivÝni frß fr÷nskumálÝfrŠnum vÝnbŠndum sem sanna a­ allt ■arf ekki a­ vera i­na­arframleitt
Dill Restaurant: Jˇlamatse­ill me­ alÝslensku hrßefni - Gunnar og Ëli sřndu Ý Torino hvernig frßbŠrir fagmenn vinna sem best ˙r ■vÝ sem nßtt˙ran bř­ur uppß
H÷fn Ý Hornafir­i: Slow Food deild "═ RÝki Vatnaj÷kuls" ver­ur me­ kv÷ldver­ me­ hrßefni frß hÚra­inu
Fleiri a­ilar munu halda Terra Madre deginum ß eigin forsendum, til dŠmis me­ matarbo­ tileinku­u sta­armatvŠli eins og ß Patreksfir­i og Flateyri.
Okkar skilabo­: haf­u ■a­ "slow" 10. desember, anda­u Ý jˇla÷sinni, taktu ■inn tÝma til a­ velja og bor­a gˇ­an mat:áhreinan og sanngjarn.á

Lifi­ heil!

á

á


WHO Ý h÷ndum lyfjarisanna !? StŠrsta lyfjahneyksli s÷gunnar?

┴ me­an a­ Ýslenskir fj÷lmi­lar velja a­ fjalla um flugelda, umfer­arslys, bankarß­stilnefningar og ■ing■ref er erlendis veri­ a­ gera upp fyrsta ßratug 21 aldarinnar Ý řmiskonar ßhugaver­ri frÚttatengdri umfj÷llun.

SamkvŠmt umfj÷llun sÝ­ustu daga Ý danska dagbla­inu Information eru undarlegir hlutir a­ gerast innan veggja al■jˇ­a heilbrig­ismßlastofnunarinnar Ý kj÷lfar ■ess a­ ljˇst er a­ ■a­ fßr sem greip um sig vegna svÝnaflensu fyrr ß ßrinu er meira uppblßsi­ en efni stˇ­u til.

Ůa­ undarlega Ý mßlinu er a­ af ˇ˙tskřranlegum ßstŠ­um var skilgreining ß heimsfaraldri breytt og heimsfaraldur flensu tekur n˙ til nŠr alls - allt frß saklausum flensum til stˇrfelldra faraldra.

┴stŠ­an er talin vera s˙ a­ lyfjarisarnir hafa nß­ a­ s÷lsa undir sig v÷ld og ßhrif innan samtakanna ■vÝ eins og gefur a­ skilja er lyfjaframlei­endum Ý mun a­ fß framlei­sluleyfi og vi­urkenningu fyrir řmis konar lyfjum sem stefnt gŠtu stigu vi­ hugsanlegum pestum. Og ekki er verra a­ ■au hafi ß sÚr WHO stimplun!

Ůa­ hefur og veri­ gagnrřnt a­ einkaleyfisl÷g nßi yfir lyf sem ■rˇu­ eru og framleidd me­ svo vÝ­tŠk almanna-heilbrig­issjˇnarmi­ a­ lei­arljˇsi, - ■a­ sÚ algj÷rlega ˇverjandi a­ leyfa voldugustu fyrirtŠkjunum Ý greininni a­ s÷lsa undir sig svo mikilvŠgum einkaleyfum. Ůa­ sÚ einungis ßvÝsun ß a­ ■eim ver­i enn meira Ý mun a­ beita fyrir sig fj÷lmi­lum og jafnvel heilbrig­isyfirv÷ldum ■arme­ tali­ WHO til a­ magna upp vŠntingar og or­rˇm um stˇrfellda smitsj˙kdˇmafaraldra til a­ skara eld a­ eigin k÷ku Ý vi­skiptum.

Eitt er ljˇst a­ lÝklega er H1N1 veiran ß bakvi­ svÝnaflensu ekki sß heimsfaraldur sem lŠknar h÷f­u b˙ist vi­ Ý um fjˇra ßratugi ■ar e­ faraldurinn hefur einungis fellt r˙mlega sex ■˙sund manns ß heimsvÝsu.

Hva­ var­ar hina dularfullu skilgreiningarbreytingu WHO ß hva­ felst Ý heimsfaraldri hafa řmsir a­ilar, m.a talsma­ur heilbrig­issamtaka Evrˇpurß­sins vali­ a­ nota eins sterkar yfirlřsingar til a­ tjß hneykslun sÝna ß me­f÷rum stofnunarinnar ß heimsfaraldursfßrinu - sem stŠrsta lyfjaskandal s÷gunnar.

Hva­ sem ÷­ru lÝ­ur er ljˇst af ■essu a­ ■a­ ■arf lÝka a­ hafa virkt eftirlit me­ al■jˇ­a stofnunum!

HÚr a­ ne­an getur a­ lÝta tÝmalÝnu heimsfßrsins svÝnaflensu - sˇtt ˙r umfj÷lluná

TÝmalÝna Heimsfaraldursins H1N1

18. mars 2009
Fyrstu tilfelli svÝnaflensu ver­ur vart Ý MexÝkˇ.

25. aprÝl 2009
A­alritari al■jˇ­a heilbrig­ismßlastofnunarinnar WHO, Margaret Chan, kallar flensuvandamßli­ opinbert ney­arßstand ß al■jˇ­legan mŠlikvar­a.

28. aprÝl 2009
Sj÷ l÷nd tilkynna um H1N1. Vi­brag­sstig vegna heimsfaraldur er hŠkka­ Ý 4 og tali­ a­ flensan smitist Ý milli manna.

29. aprÝl 2009
Vi­brag­sstigi­ er hŠkka­ Ý 5. Sterkar vÝsbendingar eru taldar um a­ ˇgn heimsfaraldurs hangi yfir heimsbygg­inni.

11. j˙ni 2009
Al■jˇ­a heilbrig­ismßlastofnunin WHO lřsir yfir vi­b˙na­arstigi 6. Heimsbygg­in er n˙ Ý fyrsta skipti Ý 41áßr undir ßhrifum flensufaraldurs ß heimsvÝsu.

14. j˙ni 2009
Fyrstu dau­sf÷ll af v÷ldum svÝnaflensunnar eru skrß­ Ý Evrˇpu.

29. j˙ni 2009
Fyrsta tilfelli ˇnŠmis vi­ Tamiflu er skrß­ Ý Danm÷rku.

8. j˙li 2009
Al■jˇ­a heilbrig­ismßlastofnunin WHO gefur frß sÚr yfirlřsingu um a­ fyrstu ■rj˙ tilfelli ˇnŠmis vi­ Tamiflu sÚu tilviljanakennd tilfelli.

3. september 2009
Novartis sendir frß sÚr yfirlřsingu ■ess efnis a­ eftir ■rjßr klÝnÝskar prufur ß 100 manns sřni sig a­ H1N1 bˇlusetningarblandan verndi 80% eftir fyrstu sprautu og 90% eftir a­ra sprautu.

25. september 2009
Evrˇpska lyfjastofnunin (EMEA) mŠlir me­ opinberri vi­urkenningu/ vottun ß tveimur bˇlusetningarbl÷ndum frß Novartis ogáGlaxoSmithKline.

25. oktˇber 2009
Bˇlusetningarv÷kvinn er ß lei­ ß evrˇpska marka­i.

30. oktˇber 2009:
Stefnumˇtunar-rß­gjafahˇpur Al■jˇ­a heilbrig­ismßlastofnunarinnar WHO sem samsett er af sÚrfrŠ­ingum um lyfja ˇnŠmi (SAGE) veita WHO rß­gj÷f um tilh÷gun bˇlusetninga. Ni­ursta­an er einf÷ld bˇlusetning ß fullor­na og hluti ß ˇfrÝskar konur.

1. nˇvember 2009
SamkvŠmt WHO sta­festa meira en 199 l÷nd tilfelli svÝnaflensu. Yfir 6 ■˙sund skrß­ dau­sf÷ll eru af v÷ldum H1N1 ß heimsvÝsu ■egar hÚr er komi­ s÷gu.

Heimild: www.nature.com

á

á


Harmafregn um pokadřr

Ůa­ er harmafregn a­ heyra a­ Ýslenskt ungmenni skuli hafa lßti­ plata sig ˙tÝ a­ vera pokadřr me­ eiturlyf. Ůa­ er ein s˙ vitlausasta ßkv÷r­un sem fˇlk getur teki­ en ■vÝ mi­ur eru mřm÷rg dŠmi um ungmenni sem hafa lßti­ sig hafa ■a­ Ý von um skyndigrˇ­a. ŮvÝ mi­ur er hŠtta ß a­ Ýslensk ungmenni lßti fleka sig ß ■ennan hßtt ■egar a­ ˙tlit fyrir tekjur versnar og řmiskonar ÷r■rifa-a­ger­ir leita ß hugann.

Ekki vildi Úg hřrast Ý fangelsi Ý BrasilÝu ■a­ segi Úg satt - Úg held a­ ■a­ sÚu mj÷g mannskemmandi a­stŠ­ur me­ řmiskonar k˙gun og bŠlingu (og fullt af eiturlyfjum af verra taginu en KˇkaÝn) sem ma­ur vill helst ekki hugsa um.

20 ßr ß bak vi­ rimla og slß er ekki fřsileg framtÝ­arsřn fyrir ungt fˇlk. Ůa­ kemur ni­urbroti­ og skemmt ˙t ˙r slÝkri reynslu nema ■a­ sÚ ■vÝ sterkara, ef ■a­ lifir slÝkar a­stŠ­ur af ß anna­ bor­.

═slenskar lř­heilsustofnanir Šttu a­ huga a­ ■essu og koma af sta­ ßrˇ­ursßtaki til a­ vekja athygli ungra Ýslendinga ß a­ ■a­ er ekki gaman a­ ■urfa a­ Úta p÷ddur Ý Tailensku fangelsi til framb˙­ar, e­a ■urfa a­ taka ■ßtt Ý krakkstrÝ­i innan veggja fangelsis Ý BrasilÝu.

Ůa­ er vond vision!

á


mbl.is ═slendingur handtekinn Ý BrasilÝu
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Naglas˙pa getur veri­ hollmeti

Me­ bakgrunn frß Nor­ur AfrÝku ■ar sem atvinnuleysi ungs fˇlks er nŠr 50% er kannski ekki skrřti­ a­ menn grÝpi til ÷r■rifarß­a til a­ vekja ß sÚr athygli me­ ■vÝ a­ bor­a nagla og anna­ sem venjulega er ekki tengt manneldi.

Alveg ß hinum enda rˇfsins eru Nor­url÷nd hin (allavega ß­ur) velmegandi velfer­arl÷nd sem a­ n˙ Štla a­ flauta til ßtaks um hollar matv÷rur og marka­ssetja sÚrst÷­u sÝna ß ■essu svi­i áme­ fulltingi norrŠnu rß­herranefndarinnar.

...og Úg gŠti vel hugsa­ mÚr a­ ═slendingar tŠkju ■ßtt Ý ■essu ■ˇ Úg viti svo sem ekki nema MAT═S e­a a­rir hafi ■egar teki­ ■ßtt. Lei­in er merking ß matv÷rum sem uppfylla ßkve­in skilyr­i hollustu.

Merki­, sem til stendur a­ setja Ý notkun ß ■essu ßri ß a­ au­velda neytendum a­ velja hollar matv÷rur.

Skrßargati­ hefur veri­ nota­ Ý SvÝ■jˇ­ Ý 20 ßr og nřtur mikils trausts me­al sŠnskra neytenda. Me­ ■vÝ a­ ßkve­a vi­mi­ fyrir ßkve­nar fŠ­utegundir hefur skrßargati­ or­i­ merki um matvŠli sem innihalda minni fitu, salt, sykur og meira af heilu korni og trefjum.

Ů÷rfin fyrir sameiginlegt hollustumerki er til komin vegna ■ess a­ matar- og kaupvenjur Ý SkandÝnavÝu eru afar lÝkar. Ůrßtt fyrir a­ margt sÚ lÝkt Ý l÷ndunum hefur komi­ Ý ljˇs a­ nokkur munur er ß ■eim. NorrŠna rß­herranefndin hefur fjßrmagna­ rannsˇkn ß Skrßargatinu, en greiningarstofnunin Zapera ger­i hana. Tekin voru 1216 vit÷l Ý Danm÷rku, 1223 Ý Noregi og 1210 Ý SvÝ■jˇ­ og kom Ý ljˇs a­ Danir hafa ßhyggjur af fitu Ý mat, SvÝar af sŠtuefni en Nor­menn einbeita sÚr a­ saltinnihaldi.

Rannsˇknin sřnir einnig a­ a­eins 37-48 prˇsent Ýb˙a Ý SkandÝnavÝu lesa a­ jafna­i innihaldslřsingar ß umb˙­um ■eirra matvŠla sem ■eir kaupa. Ůegar notkun ß Skrßargatinu hefst munu neytendur ß einfaldan hßtt geta sÚ­ hva­a v÷rur eru heilsusamlegar. Merki­ krefst engrar undirst÷­u■ekkingar ß nŠringarfrŠ­i og au­veldar a­gang Ýb˙a a­ hollum matvŠlum. Ůetta sty­ur vi­ markmi­ um heilbrig­ara lÝferni, sem norrŠnu rÝkin ur­u sammßla um Ý a­ger­aߊtlun um matvŠli og hreyfingu ß ßrinu 2006.

Stjˇrnv÷l Ý l÷ndunum ■remur hafa sam■ykkt nřjar reglur sem byggja ß ■eim sem gilda um notkun Skrßargats-markisins Ý SvÝ■jˇ­. ═ ■vÝ starfi hafa stjˇrnv÷ld byggt ß ni­urst÷­um samstarfs vi­ NorrŠnu rß­herranefndina, m.a. me­ ■vÝ a­ taka tillit til norrŠnu nŠringarrß­anna. Teki­ er tillit til ■ess mismunar sem er ß l÷ndunum og hefur samstarfi­ haft Ý f÷r me­ sÚr umbŠtur bŠ­i hva­ var­ar v÷ruhˇpa og vi­mi­. Veri­ er a­ fjalla um nřju vi­mi­in Ý framkvŠmdastjˇrn ESB og getur Skrßargati­ Ý fyrsta lagi teki­ gildi sem norrŠnt nŠringarmerki Ý maÝ 2009.

Me­ ■vÝ a­ sameinast um eitt nŠringarmerki munu l÷ndin einnig koma Ý veg fyrir stjˇrnsřsluhindranir Ý vi­skiptum milli landanna. Ůegar vara er merkt Skrßargatinu munu sameiginleg vi­mi­ tryggja a­ samkomulag er Ý l÷ndunum um s÷lu ß v÷runni. Ůetta er til hŠg­arauka bŠ­i fyrir framlei­slufyrirtŠki og smßs÷lum.

Enn sem komi­ er, eru ■a­ einungis SvÝ■jˇ­, Noregur og Danm÷rk sem taka ■ßtt Ý verkefninu, en ÷ll norrŠnu rÝkin hafa sam■ykkt notkun ■ess. Finnsk stjˇrnv÷ld nota enn ekki merki­, en velta ■vÝ fyrir sÚr hvort nota megi vi­mi­ ■ess ßsamt ■eim sem ■egar eru notu­ Ý tengslum vi­ Hjartamerki­ sem er finnskt nŠringarmerki. Til lengra tÝma liti­ er einnig m÷gulegt fyrir ═sland a­ taka ■ßtt Ý samstarfinu ■annig a­ ■a­ ver­i almennt nota­ ß norrŠnum grundvelli.

K÷nnun um Skrßargati­ 2009: http://www.helsedirektoratet.no/vp/multimedia/archive/00096/Rapport_N_kkelhullme_96339a.pdf

NorrŠnu nŠringarrß­in: http://www.norden.org/pub/sk/showpub.asp?pubnr=2004:013


mbl.is Ma­ur sem bor­ar allt
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband